Dostęp naczyniowy

Dostęp naczyniowy – linia życia

Przed rozpoczęciem hemodializy konieczne jest utworzenie dostępu naczyniowego. Jest to miejsce umożliwiające pobieranie krwi z organizmu pacjenta i jej zwrot, po oczyszczeniu w procesie dializy. Dostęp naczyniowy musi umożliwiać przepływ dużej ilości krwi do oczyszczenia przez sztuczną nerkę.

Najczęściej stosowaną metodą uzyskania stałego dostępu naczyniowego, w przypadku pacjentów cierpiących na przewlekłą chorobę nerek i poddawanych hemodializie, jest przetoka tętniczo-żylna (AVF).

Przetoka formowana jest pod skórą poprzez połączenie żyły z tętnicą. Dzięki temu możliwe jest zwiększenie ilości krwi przepływającej przez żyłę oraz jej wzmocnienie. Ułatwia to wykonywanie wielokrotnych nakłuć igłą podczas dializoterapii.

Proces wzmacniania i powiększania się przetoki do rozmiarów zapewniających wprowadzenie igły określa się mianem dojrzewania. Na ogół proces ten trwa od czterech do sześciu tygodni.

Metodą alternatywną w stosunku do przetoki jest proteza naczyniowa. Wszczepienie protezy naczyniowej polega na połączeniu tętnicy i żyły za pomocą materiału syntetycznego. Po wykonaniu zabiegu chirurgicznego, pierwszą dializę z użyciem protezy naczyniowej można przeprowadzić po upływie około trzech do czterech tygodni.

Tworzenie obu wyżej wymienionych dostępów naczyniowych odbywa się na sali operacyjnej. Prawidłowy dostęp naczyniowy to jeden z podstawowych warunków wysokiej jakości hemodializy, a więc również dobrego samopoczucia pacjenta. Dlatego często jest nazywany „linią życia”!

Pacjent jest w stanie wydłużyć okres używania przetoki tętniczo-żylnej do dializ, pod warunkiem, że o nią dba. W tym celu konieczne jest ścisłe przestrzeganie zaleceń w zakresie higieny oraz regularne monitorowanie stanu dostępu naczyniowego (np. przez nasłuchiwanie szumu płynącego strumienia krwi) oraz stosowanie programu nadzoru, umożliwiającego szczegółową ocenę stanu dostępu naczyniowego.

Cewnik

Centralny cewnik żylny (CVC) jest inną formą dostępu używaną do dializy. Cewnik to miękka rurka, którą lekarz umieszcza w dużej żyle, zwykle na szyi lub klatce piersiowej. Cewnik ma dwie strony przyłączeniowe. Przez jedną stronę przyłącza krew jest pobierana z organizmu w celu przeprowadzenia dializy, a przez drugą stronę przyłącza oczyszczona krew wraca do organizmu.