NephroCare wykorzystuje pliki cookie na tej stronie internetowej w celu zwiększenia wygody użytkowania i zapewnienia jak najlepszej jakości usług. Kontynuując przeglądanie witryny, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookie. Szczegółowe informacje na ten temat znajdziesz w naszej polityce prywatności.

Definicja i klasyfikacja

Cel istotnych wytycznych międzynarodowych i krajowych

NephroCare, kierując się zobowiązaniem osiągania najlepszych wyników i ciągłego doskonalenia, wprowadza do swoich procedur oraz codziennej praktyki obowiązujące wytyczne międzynarodowe oraz wytyczne krajów europejskich.

W naszej pracy kierujemy się następującymi wytycznymi:

KDIGO - wytyczne międzynarodowe1

Dokument The Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) 2012 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease (CKD) stanowi aktualizację wytycznych 2002 KDOQI Clinical Practice Guidelines for Chronic Kidney Disease: Evaluation, Classification, and Stratification, będących wynikiem dekady badań i praktyki klinicznej w zakresie PChN.

Celem tego dokumentu jest przedstawienie najlepszych zaleceń w zakresie oceny, postępowania i leczenia wszystkich pacjentów z PChN. W wytycznych tych przedstawiono rozbudowaną klasyfikację PChN, zachowując jednak jej dotychczasową definicję. Ponadto omówiono w nich kwestie rozpoznania i rokowania w PChN, uwzględniono sposób postępowania w przypadku postępów choroby oraz wystąpienia powikłań z nią związanych. W dokumencie tym podjęto również zagadnienia dotyczące całościowej opieki nad pacjentami z PChN: określenie terminu skierowania pacjenta do specjalisty, ciągłe postępowanie w przypadku pacjentów z postępującą PChN, czas rozpoczęcia dializ oraz wdrożenie programu leczenia, obejmującego wszechstronne leczenie zachowawcze.1

Należy pamiętać, że pomiędzy KDIGO oraz Advisory Board of European Renal Best Practice (ERBP) istnieje ścisły związek i współpraca, gdyż wielu członków Advisory Board odgrywa również aktywną rolę w KDIGO.2

Dokument dotyczący uzgodnień w zakresie rozpoznawania i postępowania w przypadku przewlekłej choroby nerek – krajowe wytyczne europejskie z Hiszpanii3

Wykonawczy dokument dotyczący uzgodnień pomiędzy dziesięcioma towarzystwami naukowymi, zajmującymi się zagadnieniami opieki nad pacjentami z chorobą nerek, stanowi aktualizację dokumentu uzgodnień z 2007 roku. Opracowano go z powodu konieczności wprowadzenia zmian i aktualizacji informacji zawartych w poprzednim dokumencie dotyczącym PChN, opublikowanym w 2007 roku przez stowarzyszenie S.E.N.-SEMFyC (Spanish Society of Family and Community Medicine). Dokument ten przygotowano po dokonaniu wszechstronnego przeglądu najnowszych publikacji dostępnych w literaturze oraz najnowszych zaleceń wynikających z praktyki klinicznej.

W dokumencie uwzględniono szereg kwestii, takich jak określenie pojęcia PChN, epidemiologia oraz czynniki ryzyka PChN, kryteria diagnostyczne, ocena i stadia PChN, albuminuria i szacowanie współczynnika filtracji kłębuszkowej, czynniki progresji uszkodzenia nerek, kryteria remisji, badania kontrolne i cele każdego specjalistycznego badania kontrolnego, profilaktyka nefrotokstyczności, wykrywanie uszkodzenia układu krążenia, dieta, styl życia i podejście do procesu leczenia (nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia, hiperglikemia, palenie tytoniu, otyłość, hiperurykemia, niedokrwistość, zaburzenia mineralne i kostne), multidyscyplinarne postępowanie w podstawowej opiece zdrowotnej, innych specjalnościach i w nefrologii, zintegrowane postępowanie u chorych z PChN poddawanych hemodializie, dializie otrzewnowej i pacjentów po przeszczepie nerki, postępowanie u pacjentów z mocznicą w ramach opieki paliatywnej.3

Wytyczne kliniczne NICE dotyczące przewlekłej choroby nerek – wczesne rozpoznanie i postępowanie w przypadku dorosłych pacjentów z przewlekłą chorobą nerek w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej i opieki specjalistycznej – krajowe wytyczne europejskie z Wielkiej Brytanii4

Wytyczne te stanowią aktualizację i zastępują wytyczne kliniczne NICE 73. Opracowane zostały przez National Clinical Guideline Centre przy Royal College of Physicians. National Clinical Guideline Centre współpracował z Guideline Development Group, w skład której wchodzili specjaliści służby zdrowia (w tym ordynatorzy, lekarze rodzinni i pielęgniarki), pacjenci i ich opiekunowie, personel techniczny. Zespół dokonał przeglądu dowodów i przygotował wstępne zalecenia. Ostateczną wersję zaleceń przygotowano po konsultacjach publicznych.4

Opracowano również szereg innych wytycznych krajowych. W naszej sieci dążymy do stosowania praktyk najlepszych.

Definicja i stadia PChN

Nerki u ludzi zbudowane są z około 2 milionów nefronów. Każdy milion nefronów filtruje średnio 60 ml w ciągu minuty, co daje łącznie współczynnik filtracji kłębuszkowej (GFR) ok.120 ml/minutę. Z niewydolnością nerek mamy do czynienia wówczas, gdy GFR spada poniżej 60 ml/min/1,73 m2.

Określanie stężenia kreatyniny nie jest uważane za dobry wskaźnik funkcji nerek, ponieważ poziom kreatyniny zależy między innymi od masy mięśniowej, wieku, płci i sekrecji cewkowej. Bardzo istotną rolę odgrywa fizjologiczna redukcja czynności nerek, wynosząca około 10% na każdą dekadę życia. Nerki mogą utracić nawet 50% funkcji bez towarzyszącego wzrostu stężenia kreatyniny w surowicy.

Nefrolodzy definiują PChN jako nieprawidłowości w budowie lub funkcji nerek, które utrzymują się ponad 3 miesiące i wpływają na stan zdrowia pacjenta.

Nieprawidłowość czynności nerek: obniżony współczynnik GFR1

  • Obniżony współczynnik GFR (< 60 ml/min/1,73 m2, kategorie GFR G3a-G5)

Przewlekła niewydolność nerek jest definiowana jako obniżenie współczynnika przesączania kłębuszkowego (GFR) do wartości poniżej 60 ml/min/1,73 m2 lub obecność uszkodzenia nerek przez co najmniej trzy miesiące.

Nerka pełni wiele funkcji, między innymi wydalniczą, dokrewną i metaboliczną. W przypadku większości przewlekłych chorób nerek czynność wydalnicza, dokrewna i metaboliczna ulegają jednoczesnemu pogorszeniu. Współczynnik GFR jest wskaźnikiem funkcji wydalniczej, niemniej jest szeroko akceptowany jako najlepszy ogólny wskaźnik czynności nerek.1

Nefrolodzy przyjęli, że na PChN wskazuje wartość progowa współczynnika GFR wynosząca < 60 ml/min/1,73 m2 (stadia GFR G3a-G5) utrzymująca się przez >3 miesiące. Współczynnik GFR wynoszący <60 ml/min/1,73 m2 to wartość znajdująca się poniżej połowy normalnej wartości u zdrowego młodego mężczyzny i kobiety, która wynosi 125 ml/min/1,73 m2.1

Nieprawidłowość budowy nerek/ markery uszkodzenia nerek:

  • Albuminuria (AER ≥ 30 mg/dobę; ACR ≥ 30 mg/g (≥ 3 mg/mmol)
  • Nieprawidłowości osadu moczu
  • Nieprawidłowości w zakresie elektrolitów i inne nieprawidłowości związane z zaburzeniami czynności cewek nerkowych
  • Nieprawidłowości histologiczne
  • Nieprawidłowości strukturalne zdiagnozowane badaniem obrazowym
  • Transplantacja nerki w wywiadzie1

Albuminuria

Jako albuminurię określa się nieprawidłową utratę albuminy z moczem. Albumina to jeden z rodzajów białek osocza wykrywany w moczu zdrowych pacjentów. W przypadku pacjentów z chorobą nerek ilość albuminy w moczu jest zwiększona. Z wielu powodów terminologia kliniczna w tym zakresie ulega zmianie, koncentrując się bardziej na albuminurii niż na białkomoczu (proteinurii). Albuminuria jest stwierdzana w PChN powszechnie, ale jej poziom nie jest jednakowy u wszystkich pacjentów. Jest to najwcześniejszy marker chorób kłębuszków, włącznie ze stwardnieniem kłębuszków w cukrzycy, gdzie najczęściej pojawia się przed obniżeniem współczynnika GFR. Jest to również marker nefropatii nadciśnieniowej, ale może pojawić się dopiero po obniżeniu wartości współczynnika GFR. Często występuje w powiązaniu z nadciśnieniem tętniczym, otyłością i chorobą naczyń, gdzie nie jest znana leżąca u podstaw patologia nerek.1

Nefrolodzy przyjęli wartość progową albuminurii (Albumin Excretion Rate, AER) > 30 mg/dobę, utrzymującą się > 3 miesiące jako wskazującą na PChN.1

Przewlekłą niewydolność nerek (PNN) podzielono na 5 stadiów zaawansowania. Do każdego ze stadiów odnoszą się różne powikłania i odmienne zalecenia dotyczące leczenia.1