NephroCare wykorzystuje pliki cookie na tej stronie internetowej w celu zwiększenia wygody użytkowania i zapewnienia jak najlepszej jakości usług. Kontynuując przeglądanie witryny, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookie. Szczegółowe informacje na ten temat znajdziesz w naszej polityce prywatności.

Diagnostyka i profilaktyka

Czynniki ryzyka, przyczyny i skutki

Większość chorób nerek przebiega bez żadnych objawów i oznak, aż do późnych stadiów ich rozwoju. Dlatego najczęściej są one diagnozowane dopiero, gdy są już chorobami przewlekłymi. Większość przypadków PChN to choroby nieodwracalne, utrzymujące się przez całe życie, a ich leczenie ukierunkowane jest na spowolnienie progresji niewydolności nerek. Jednak przewlekłość nie jest synonimem nieodwracalności. Istnieją przypadki PChN całkowicie odwracalne, w sposób spontaniczny albo pod wpływem leczenia. W innych przypadkach leczenie może przyczynić się do częściowej regresji uszkodzenia nerek i poprawy ich czynności [np. terapie immunosupresyjne kłębuszkowego zapalenia nerek (KZN)]. Ze względu na długi przebieg większości przypadków PChN, pacjenci często mają co najmniej jeden epizod ostrego uszkodzenia nerek (OUN) nakładający się na PChN.1

Istnieje kilka czynników ryzyka, które należy uwzględnić jako przyczynę rozwinięcia się PChN. Głównymi przyczynami PChN są cukrzyca i nadciśnienie tętnicze. Dlatego te czynniki ryzyka należy starannie kontrolować i monitorować, co pozwala na wczesne wykrycie oznak uszkodzenia nerek. Innymi przyczynami PChN są zapalenia, między innymi kłębuszkowe zapalenie nerek, uropatia zaporowa (kamica nerkowa), zakażenia przewlekłe (odmiedniczkowe zapalenie nerek) oraz choroby genetyczne, np. wielotorbielowatość nerek.

Różne czynniki ryzyka można podzielić, w zależności od aktualnego stadium PChN, na czynniki podatności, inicjujące, progresji choroby i stadium schyłkowego. Jednak to poziom czynności nerek, bez względu na diagnozę, determinuje stadium przewlekłej choroby nerek.2

Na podstawie dotyczących PChN wytycznych międzynarodowych i krajów europejskich, NephroCare ustaliło następujący ranking czynników ryzyka według hierarchii ważności:

  • Cukrzyca
  • Wysokie ciśnienie krwi
  • Choroba serca
  • Palenie tytoniu - otyłość
  • Wywiad rodzinny obciążony występowaniem niewydolności nerek
  • Wiek1

Wczesne wykrycie choroby ma kluczowe znaczenie nie tylko dla zatrzymania jej progresji, ale również dla uniknięcia powikłań, głównie o charakterze krążeniowym. Liczba pacjentów umierających w przebiegu choroby nerek z powodów krążeniowych jest większa niż liczba pacjentów osiągających stadium wymagające leczenia nerkozastępczego.

Jednak PChN jest modyfikowalnym czynnikiem ryzyka chorób krążenia, pod warunkiem podjęcia w okresie, gdy jest to jeszcze możliwe, leczenia jej głównych przyczyn, czyli nadciśnienia i cukrzycy.

Jeśli w odpowiednim czasie nie zostanie podjęte leczenie tych chorób, mogą one doprowadzić do schyłkowej niewydolności nerek (SNN) i, w konsekwencji, do konieczności zastosowania leczenia nerkozastępcznego, jak również do pojawienia się towarzyszących, poważnych powikłań.

Dla ustalenia rokowania konieczne jest rozpoznanie różnych czynników związanych z progresją PChN.

  1. przyczyna PChN;
  2. kategoria współczynnika GFR;
  3. kategoria albuminurii;
  4. pozostałe czynniki ryzyka i choroby współistniejące (np. wiek, płeć, rasa/pochodzenie etniczne, podwyższone ciśnienie tętnicze, hiperglikemia, dyslipidemia, palenie tytoniu, otyłość, choroba krążenia w wywiadzie, istniejące narażenie na oddziaływanie substancji nefrotoksycznych i inne)1

U osób z PChN decyzje dotyczące badań i leczenia powikłań tej choroby należy podejmować na podstawie oceny ryzyka wystąpienia powikłań towarzyszących i przyszłych skutków.1

W populacji osób z PChN należy pogrupować kategorie współczynnika GFR i albuminurii, o podobnym względnym ryzyku wystąpienia skutków PChN, w odpowiednie kategorie ryzyka.1

Według wytycznych międzynarodowych i wytycznych krajów europejskich dotyczących PChN, można wymienić różne jej następstwa, w zależności od specyficznej sytuacji pacjenta, wybranej metody leczenia i dostępnych możliwości.

  • Niewydolność nerek (zapobieganie progresji)
  • Dializa (leczenie nerkozastępcze)
  • Przeszczep (leczenie nerkozastępcze)
  • Śmierć1